Từ cổ chí kim chưa từng có tiền lệ về một người có khả năng sáng tạo trước khi anh ta được học về nghệ thuật. Thiếu sự bất ngờ khách quan, một trò chơi chủ quan sẽ biến tướng thành một trò hề nhạt nhẽo, thứ không gây ngạc nhiên và không thể gây ngạc nhiên. Thủ pháp khác với thủ đoạn ở chỗ, cái thứ hai có thể bị vạch trần, còn cái thứ nhất thì không. Nghệ sỹ, ai cũng muốn làm nghệ thuật. Nhưng nghệ thuật là cái quái gì? Chỉ cần đúng ba từ thôi: «gây ngạc nhiên», nhưng cần thêm vào hai chữ nữa — «vô thức». Nhưng trước khi gây ngạc nhiên trong vô thức, nghệ sỹ phải biết tự ngạc nhiên có ý thức.
MiukaFoto 
(born in 1972)


HÌNH VÀ PHÔNG

Người đầu tiên đã cố gắng đưa ra một nghiên cứu hệ thống về hiện tượng tâm lý «hình — phông» là Edgar Rubin. Ông đã phát hiện ra hàng loạt điều kiện cho phép một mặt phẳng nào đó nắm bắt được tính cách của «hình thù» trong một mô hình đang được xem xét. Một trong những quy luật được ông phát minh ra nói rằng, một bề mặt, được bao bọc giữa những biên giới xác định, sẽ cố gắng chiếm lĩnh tư cách là hình thù, còn bề mặt xung quanh nó sẽ là phông. Điều đó, có lẽ, đang kèm theo thêm một quy luật nữa, mà theo đó, bề mặt, có diện tích không gian nhỏ hơn, trong những điều kiện xác định, sẽ biến thành hình thù.




PHÂN TÁCH ĐƯỜNG VIỀN

Mặt phẳng bb và hình ảnh a trong bức vẽ 152 có một đường biên giới chung. Xác lập các biên giới — bản thân tự nó đã là một bài toán khó. Hình 155 thể hiện hai hình lục giác đang cố gắng tách khỏi nhau. Trong các điều kiện đặc thù hơn, có thể thực sự nhìn thấy một sự chia tách của một hình này ra khỏi hình kia. Nếu như trong một phần nhỏ của một giây, các hình thù mơ hồ được đệ trình, thì điều khiển nhận thức từ phía vỏ não bộ sẽ được buông lơi. Trong kết quả, mô hình, tương tự như mô hình đang có trong bức vẽ 156a, đôi khi lại được tái tạo theo cách đang bị thử thách như ở bức vẽ 156b, điều đang minh chứng về sự cố gắng chu cấp cho mỗi một đơn vị tạo hình một đường viền riêng tư.




KHÔNG GIAN

Một đoạn thẳng, ai đó vẽ trên tờ giấy, được chúng ta nhận thức là đang nằm không phải trong mặt phẳng của tờ giấy, mà nằm lơ lửng trên nó. Không gian trống rỗng không bị chia cắt bởi bởi đoạn thẳng, giống như khi một tầng lầu tách ra khỏi tầng lầu khác. Trái lại, không gian này tiếp tục tự tại phía dưới đường nét. Hiện tượng này được phô diễn trong hình 93. Đoạn thẳng càng dày và đậm, hiện tượng đó càng được cảm thấy rõ hơn. Thực tế mà nói, một đoạn thẳng — đó chỉ là ví dụ đặc biệt về một vệt màu. Nó là trường hợp, khi diện tích của vệt màu tiến tới không. Một vệt màu, như một quy tắc, nằm lơ lửng phía trên một không gian rỗng, chứ không phải ở phía trong. Vì dụ về điều đó có thể là bức tranh của Kee «Phông chữ viết tay» (hình 151).




KHỐI LẬP PHƯƠNG VÀ ĐƯỜNG TRÒN

Hình thù phẳng (mà ví dụ là các tượng thần bằng đá cẩm thạch từ quần đảo Cyclades) giới thiệu cho chúng ta biết về cơ thể người trong hai chiều đo lường. Bước tiếp theo của vi phân hình dạng là sự bổ sung thêm phép đo vật chất thứ ba, và vật thể đã có dạng khối lập phương trước mắt chúng ta. Ngoài mặt trước và mặt sau, ở đây đã có thêm hình thức từ hai mặt cạnh. Một kết cấu nhận thức thị giác của hình thù được hình thành từ bốn mặt cơ bản, nằm cận kề vuông góc với nhau. Những đặc tính của kết cấu đó lần đầu tiên được Emmanuel Levy đưa ra như một định luật phát triển của điêu khắc Hy Lạp cổ đại. Nhưng nếu nói chung, nó đặc trưng cho bố cục điêu khắc ở những giai đoạn đầu hình thành khả năng mỹ thuật.




THỎI VÀ TẤM

Phương pháp đơn giản nhất để truyền đạt một hướng, tương ứng với đường thẳng trong tranh vẽ, — đó là thỏi (sticks). Một thỏi vật lý luôn là một đối tượng có khối, nhưng, giống như độ dày của đường bút chì (hay của bút vẽ) không được đưa vào tính toán trong các bức vẽ hay tranh của trẻ em, thì một thỏi trong điêu khắc là sản phẩm của hình dung một chiều, ở đó chỉ tính đến độ dài và định hướng của thỏi. Ví dụ về điều này có thể được tìm thấy trong các hình thù làm từ đất nung ở Cyprus và Mycenae trong thiên niên kỷ thứ hai trước Công nguyên (hình 144). Cơ thể của muông thú và con người, các chi, chân, tay, mõm, đuôi và sừng được gia công từ các phần làm chúng ta nhớ đến hình dạng của các thỏi và có đường kính khá giống nhau. Các nguyên tố dạng thỏi cũng có thể được tìm thấy trong nữ trang bằng đồng không lớn của thời kỳ Hình học ở Hy Lạp, có niên đại tám thế kỷ trước Công nguyên. Để làm ra các hình thù bằng đất sét hay chất dẻo plasticine, trẻ em sử dụng các thỏi, có bề ngoài giống như những chiếc xúc xích hay khúc giò. Có lẽ, trong giai đoạn này, dạng thỏi luôn luôn có mặt ngay từ lúc bắt đầu nhào nặn.




KHỞI SINH HÌNH THỨC TRONG ĐIÊU KHẮC

Những quy luật đã được chúng ta nghiên cứu về sự phát triển của hình thức được dựa trên các yếu tố tâm lý căn bản. Suy ra, có thể mong đợi rằng, chúng được áp dụng không những trong lĩnh vực vẽ và hội hoạ, mà còn có thể được sử dụng trong cả các thể thức khác của nghệ thuật. Chẳng hạn, thiết nghĩ sẽ là rất quan trọng nếu phân tích sự phát triển của các hình dung về hình thức trong dàn dựng sân khấu hay nghệ thuật nhảy múa. Có phải luôn luôn là vốn có hay không, một phẩm chất ở các đạo diễn hay các biên đạo múa — tương tự như lịch sử của các phong cách — những hình thức khởi đầu của bố cục, khác biệt nhau, có lẽ, ở những cách sắp đặt đối xứng và sự ưu tiên cho những định hướng không gian hay hợp nhóm chính diện và vuông góc, dựa trên sự đơn giản của những hình thù hình học? Có thể chỉ ra hay không, diễn biến dần dần của bước chuyển từ những hình thù này sang những hình dung phức tạp và phức tạp hơn nữa? Hiển nhiên là có thể. Chí ít, trong các ví dụ về sự thay đổi sơ đồ kiến trúc từ những hình tròn và hình chữ nhật đơn giản tới những kết cấu bố cục phức tạp hơn, về sự phân tách dần dần của các khối và các bức tường, về sự chênh lệch tránh mặt tiền đối xứng, về việc thi công các đường cong và hướng nghiêng với mức độ phức tạp tăng dần.




CÁC KẾT LUẬN SƯ PHẠM

Phân tích cụ thể trước đây về sự phát triển hình dạng mỹ thuật trong các bức vẽ của trẻ em sẽ chỉ là có hiệu quả trong trường hợp, nếu các kết luận của nó được ứng dụng rộng rãi. Phân tích này đã được chấp thuận chủ yếu theo hai lý lẽ. Thứ nhất, như đã thấy, không tồn tại một phản biện thuyết phục nào trước dữ kiện cho rằng, hình ảnh mỹ thuật là có thể hiểu được khi so sánh nó với đối tượng nhận thức hiện thực chủ nghĩa như một mô hình. Tôi đã cố gắng chỉ ra, bằng cách nào mà sự phát triển hình thức đang xảy ra trong khuôn khổ của chính những phương tiện tạo hình và tương ứng với điều kiện của những phương tiện này. Một sự giải thích sai lầm sẽ là điều không thể tránh khỏi, nếu xem xét một bức tranh giống như một bản sao chính xác ít hoặc nhiều của đối tượng nhận thức hay của một vật thay thế ngẫu nhiên, chứ không phải vật thay thế kết cấu của đối tượng này trong những phương tiện tạo hình đang có. Điều này là đúng đắn không những chỉ khi nói về một bức vẽ của trẻ thơ, mà còn khi nói về bất kỳ nghệ thuật nào, kể cả nghệ thuật theo chủ nghĩa hiện thực.



1.618   Âm dương   Âm nhạc   AndréKertész   Ánh sáng   Ảo ảnh   B&W   Bè nhóm   Bố cục   Bóng đổ   Cái đẹp   Cái nhìn mù   Cân bằng   Cao trào   Chân dung   Chất liệu   Chụp mù   chút-chút   Chuyển động   Cơ thể sống   Dấu hiệu   Diện mạo   Đối xứng   Dư thừa thông tin   Đường chéo   Đường dẫn   Fine art   Fotografiya_kak...   Hài hoà   HenriCartier-Bresson   Hình dạng   Hình thù   Hình thức   Hình tượng   Hội hoạ   Karl Bryullov   Kết cấu   KhoảnhKhắcQuyếtĐịnh   Không gian   Không gian âm   Không gian ảnh   Kiếp luân hồi   Lapin   Lee Miller   Leica   Liên kết   Liên tưởng   Lomo   Lưu niệm   Mặt phẳng ảnh   Mặt phẳng bẹt   Màu sắc   Miller   Miuka   Năng khiếu   Não bộ   Ngẫu nhiên   Nhận biết   Nhận thức   Nhịp điệu   Nội dung   Nóng và lạnh   Phân tích ảnh   Phát triển   Phát triển   Phối cảnh   Phông nền   Phóng sự   Phục hưng   Phylosophy   Psychology   Rangefinder   Raphael   Repin   Rê-pin   Rudolf Arnheim   RudolfArnheim   Sắc đẹp   Sắc độ   Sân khấu   Sành điệu   Sắp xếp   SevenPlusMinusTwo   Sống-Chết   Sự kiện   SusanSontag   Tam giác   Tâm lý   Tâm tưởng   Thể loại   Thị giác   Thơ ca   Thoát xác   Thống nhất   Thông tin   Tính đơn thời   Tình huống   Tính ngẫu nhiên   Tinh tế   Tính trong suốt   Tính tư liệu   Toàn vẹn   Tổng quát   Trí huệ   Trí nhớ   Trời và đất   Trọng âm   Truyền thông   Tư duy   Tương cỡ   Tương tác   Tưởng tượng   Tương tỷ   Tỷ lệ   Tỷ lệ vàng   Uyển chuyển   Vần điệu   Vô hình   Werner Bischof   Ý thức  

Page 1 of 4