Nhiếp ảnh gia tự định hướng trong thời gian và không gian, ngầm hiểu đó là kịch bản và chính mình. Anh ta cần mờ dần đi, quên tất cả, trong lúc chỉ nghĩ làm sao để, thông qua một chi tiết giản dị, nhưng có giá trị, mở toang ra thực tại...
Henri Cartier-Bresson 
(1908 - 2004)


THE SOURCE

Sự giầu có của tưởng tượng sáng tạo, có thể quan sát được trong các siêu phẩm nghệ thuật tạo hình, có thể đạt được bằng cách phân tích chi tiết một trong các tác phẩm đó. Bức tranh «The Source» của Ingres¹, mà ông vẽ ở độ tuổi 76 vào năm 1856, thể hiện toàn thân một cô gái đang đứng quay mặt về phía chúng ta và đang vác một bình nước (hình 114). Từ cái nhìn đầu tiên, bức tranh này truyền tải những ấn tượng như, sự giản dị, tính đời sống, sự nhạy cảm. Richard Muther² đã nhận thấy, cô gái khoả thân của Ingres ép khán giả quên đi rằng, trước họ là một tác phẩm nghệ thuật. «Chắc có lẽ, hoạ sỹ, người đã sáng tạo ta một nhân hình loã thể, cũng chính là sự hiện diện của Chúa³». Chúng ta hoàn toàn chia sẻ cảm xúc này, nhưng đồng thời cũng đặt câu hỏi: tư thế của cô gái sinh động đến mức nào? Nếu chúng ta coi cô ấy như một con người bằng xương bằng thịt, thì sẽ phát hiện ra rằng, cô đang giữ bình nước trong một tư thế không tự nhiên một chút nào. Phát minh này dường như là gây ngạc nhiên, bởi vì đối với con mắt của chúng ta, tư thế của cô là hoàn toàn tự nhiên và giản dị. Trong khuôn khổ của thế giới hai chiều trên mặt phẳng tranh, một giải pháp như vậy là có cơ sở rõ ràng và logic. Cô gái, cái bình và nước đang chảy ra được thể hiện trong một hình thức hoàn chỉnh. Trong mặt phẳng, tất cả điều đó được sắp đặt cạnh nhau, tương ứng đầy đủ với các đòi hỏi của phong cách Ai Cập cổ đại về sự mạch lạc và bỏ mặc tư thế tả thực.




PHÉP CHIẾU

Khi thay đổi một chút định hướng không gian, một đối tượng nhận thức thị giác vẫn có thể được nhận ra, bởi vì sự thay đổi định hướng không kéo theo sự thay đổi thực tế trong hình dạng hình học. Như đã được phát hiện ra, thay vào đó, định hướng mới, trong những điều kiện nhất định, sẽ đẩy bộ xương kết cấu mới lên vị trí đầu bảng, nó gán một tính chất mới cho đối tượng. Sự chênh lệch không lớn so với định hướng ban đầu, kéo theo biến đổi hình dạng hình học, cho thấy, một thay đổi «đàn hồi» như vậy có thể ảnh hưởng, và có thể không ảnh hưởng, tới sự nhận biết mô hình. Tất cả phụ thuộc vào việc, sự thay đổi đó gây tác động lên bộ xương kết cấu ở mức độ nào.




ĐẦU ĐUÔI LỘN NGƯỢC

Chúng ta lấy một mô hình, trong đó một trong các trục lấn át vượt trội trên tất cả các trục còn lại. Nếu xoay mô hình này đi một góc 180 độ, thì nó sẽ có một diện mạo khác, thậm chí hình dạng hình học vẫn được giữ nguyên như cũ. Xoay 180 độ là hiện tượng được nhận thức khác hẳn so với nghiêng lệch khỏi tư thế thẳng đứng, và dễ thấy nhất như một mô hình mới với phần chân đế bền vững riêng biệt.




HÌNH DẠNG

Các thuật ngữ «diện mạo» (shape) và «hình dạng» (form) thường được sử dụng như những ý nghĩa khác nhau. Trong cuốn sách này, để làm cho ngôn ngữ thêm phần đa dạng và sinh động, tôi sẽ sử dụng cả hai. Thực ra giữa chúng có một sự khác biệt quan trọng. Trong chương trước chúng ta đã bàn về diện mạo (shape) của vật thể, có nghĩa về hình thức được ngầm hiểu là các khía cạnh không gian cô lập của đối tượng nhận thức. Nhưng một mô hình nhận thức thị giác không chỉ là sự loé sáng bề ngoài. Nội dung của vật thể luôn là một thứ gì đó lớn lao hơn diện mạo bề ngoài của nó. Không phải là vô tình mà người ta nói rằng, mọi sự loé sáng chính là hình thức cùa một nội dung nào đó.




BỘ XƯƠNG KẾT CẤU

Có lẽ, bây giờ chúng ta đã thấu hiểu, hình thức của một đối tượng nhận thức thị giác được tạo thành không chỉ từ đường nét diện mạo của nó. Chúng ta sẽ đưa ra một ví dụ, giúp hiểu rõ điều này một cách trực quan.




CÁC VÍ DỤ TỪ LĨNH VỰC NGHỆ THUẬT

Trong các loại hình nhận thức thị giác của nghệ thuật, kể cả, tất nhiên — ảnh phim — sự tương đồng theo vị trí sắp xếp có khả năng hợp nhóm các đối tượng, khi chúng có vẻ nằm gần gũi với nhau. Rõ ràng, một đám người sẽ được nhận thức như một nhóm toàn vẹn, nổi bật khỏi các hình thù khác nằm tách biệt và cũng trong khoảng cách đó. Sự hợp nhóm liên quan chặt chẽ cũng có thể hình thành giữa đối tượng nằm cách xa nhau hẳn. Điều này có thể đạt được thông qua các nguyên tắc khác về tương đồng.




CÁC QUY TẮC HỢP NHÓM

Sau khi vỡ nhẽ, rằng sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các phần chịu ảnh hưởng của kết cấu tổng thể, chúng ta có thể bóc tách và mô tả một số quan hệ đặc thù giữa chúng. Để diễn đạt những mối quan hệ này ở dạng thuần tuý, chúng ta có thể sử dụng, hoặc, các mô hình tương đối hỗn loạn có kết cấu được quy về giản thể ngoại trừ các đặc tính đang được nghiên cứu; hoặc, các mô hình được chọn sao cho tổng thể không ảnh hưởng đến mối tương tác cục bộ giữa các phần. Những quan sát được tiến hành trong những điều kiện đã được đưa ra, — sau đó sẽ có thể được áp dụng để nghiên cứu một tác phẩm nghệ thuật.



1.618   Âm dương   Âm nhạc   AndréKertész   Ánh sáng   Ảo ảnh   B&W   Bè nhóm   Bố cục   Bóng đổ   Cái đẹp   Cái nhìn mù   Cân bằng   Cao trào   Chân dung   Chất liệu   Chụp mù   chút-chút   Chuyển động   Cơ thể sống   Dấu hiệu   Diện mạo   Đối xứng   Dư thừa thông tin   Đường chéo   Đường dẫn   Fine art   Fotografiya_kak...   Hài hoà   HenriCartier-Bresson   Hình dạng   Hình thù   Hình thức   Hình tượng   Hội hoạ   Karl Bryullov   Kết cấu   KhoảnhKhắcQuyếtĐịnh   Không gian   Không gian âm   Không gian ảnh   Kiếp luân hồi   Lapin   Lee Miller   Leica   Liên kết   Liên tưởng   Lomo   Lưu niệm   Mặt phẳng ảnh   Mặt phẳng bẹt   Màu sắc   Miller   Miuka   Năng khiếu   Não bộ   Ngẫu nhiên   Nhận biết   Nhận thức   Nhịp điệu   Nội dung   Nóng và lạnh   Phân tích ảnh   Phối cảnh   Phông nền   Phóng sự   Phục hưng   Phylosophy   Psychology   Rangefinder   Raphael   Repin   Rê-pin   Rudolf Arnheim   RudolfArnheim   Sắc đẹp   Sắc độ   Sân khấu   Sành điệu   Sắp xếp   SevenPlusMinusTwo   Sống-Chết   Sự kiện   SusanSontag   Tam giác   Tâm lý   Tâm tưởng   Thể loại   Thị giác   Thơ ca   Thoát xác   Thống nhất   Thông tin   Tính đơn thời   Tình huống   Tính ngẫu nhiên   Tinh tế   Tính trong suốt   Tính tư liệu   Toàn vẹn   Tổng quát   Trí huệ   Trí nhớ   Trời và đất   Trọng âm   Truyền thông   Tư duy   Tương cỡ   Tương tác   Tưởng tượng   Tương tỷ   Tỷ lệ   Tỷ lệ vàng   Uyển chuyển   Vần điệu   Vô hình   Werner Bischof   Ý thức  

Page 1 of 16